أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
482
قانون ( فارسى )
نيشتر بزنى ولى نيشتر بدون اراده بدومى بخورد ، بر تو بايسته است كه اين را بدانى . اگر باسليق را براى نيشتر زدن مىبندى ، غالبا آماسى در شريان و يا خود باسليق ايجاد مىشود . آماس از هرچه باشد تو بايد فورا بند را باز كنى و محل باد كرده را آهستهآهسته مالش دهى و باز آن را ببندى . اگر آماس باز آمد تو هم كار را تكرار كن . اگر به نتيجهء مثبت نمىرسى دست از نيشتر زدن بردار ، حتى اگر باسليق را ترك كنى و به سراغ شعبه زيربغلى به روى . شعبهء زيربغلى در طرف رو به داخل ساعد و به سوى پائين قرار گرفته است . اماسكردگىها غالبا درشت به نظر مىآيند و بسيارى از آنها بوسيله بستن آرامش مىيابند . بادكردكى بر اثر نبض شريان است و نبض شريان ضمن آن بالا و پائين مىآيد و مىپندارند كه وريد است و نيشترش مىزنند . هر رگى را كه مىبندى ، چنانچه چيزهائى مشابه عدس و نخود بر آن پيدا شد روشى را به كار ببر كه در زمينهء باسليق برايت گفتيم . در نيشتر زدن باسليق هر قدر نيشتر پائينتر و بيشتر به طرف ذراع باشد بهتر است . موقعى كه باسليق از آن ريشه نيست كه مجاور شريان است بلكه در زير آن ماهيچه و پى وجود دارد كه ممكن است بر اثر اشتباه در نيشتر زدن گزند بينند . اين آگاهى را سابقا به تو دادهايم . نشانهء وقوع اشتباه در زدن باسليق و خوردن نيشتر به شريان اين است كه در اين كار خون رقيق و سرخرنگ متمايل بزرد برميجوشد و مىجهد ، محل نبض گرفتن نرم مىگردد و نبض پائين مىآيد . بايد بدون هيچ تاخيرى مقدارى از موى خرگوش را با مقدارى از كوبيدهء كندر ، خون سياوشان ، الوا و مر در شكاف نيشتر بگذارى و كمى قلقطار و زاج بر آن بنهى و تا مىتوانى آب سرد بر آن بپاشى و در قسمت بالاى زخم نيشتر تا حد ممكن آن را محكم ببندى تا خون را از جريان بازدارد . وقتى خون بند آمد ، بند را تا سه روز باز نكن و بعد از سه روز نيز تا مىتوانى احتياط كن و اطراف زخم را بوسيلهء مواد بندآورندهاى ضماد كن . برخى از اشخاص به منظور برهم آمدن رگ ، شريان را قطع مىكنند تا رگ متقلص شود و تا گوشت بر آن برآيد ، جوش بخورد و آن را متوقف سازد « 281 » . و بسيارى از مردم بر اثر خونريزى زياد جان سپردهاند و كسانى نيز به علت بستن اندام و از درد ناشى از تند بستن كه خون شريان را از جريان بازداشته است با مرگ روبرو شدهاند . بدان كه گاهى در وريدها نيز خونريزى زياد مىشود . آگاه باش ، بيشترين خونى كه از قيفال تخليه مىشود مربوط به گردن و بالاتر از گردن و كمى نيز پائينتر از گردن است و از اطراف كبد و اندامهاى پائين بيشتر تجاوز نمىكند
--> ( 281 ) - نسخه انگليسى : « خونريزى شريانى مىتواند با بريدن عرضى شريان متوقف شود دو انتهاى شريان بريده شده به زير عضله فروبرده مىشود و بر اثر فشار عضله خونريزى متوقف مىگردد » .